Mùa hè năm 1911, Bác đặt chân lên đất Pháp, đối với Bác, kể từ thời
điểm đó mọi việc từ sinh hoạt hàng ngày, tới công việc, nhằm tìm ra con
đường cứu nước, cứu dân đều phải sử dụng tiếng Pháp. Vì thế, nếu không
biết tiếng Pháp thì thật là “trở ngại lớn nhất trên con đường tìm đường
cứu nước, cứu dân”. Bác đã đặt ra quyết tâm “Nhất định phải học nói, học viết cho kỳ được” và Bác đã tìm ra được phương pháp học cho riêng mình dù trong hoàn cảnh thiếu thốn, khó khăn.
Ngay khi còn trên chuyến tàu sang Pháp (La-tu-sơ Tơ-rê-vin, dưới các
tên Văn Ba) mỗi lúc rảnh rổi, Bác thường tìm đến hai người lính trẻ đi
cùng chuyến tàu để học đọc và viết tiếng Pháp. Họ cho Bác mượn những
quyển sách nhỏ in tiếng Pháp. Muốn biết rõ về cái gì, muốn biết đồ vật
nào đó viết bằng tiếng Pháp như thế nào, Bác đều chỉ tay hỏi. Tối tối,
sau khi đi làm về, Bác ghi lại những từ mới vào. Học được chữ nào, Bác
ghép chúng lại thành câu thực hành ngay.
Ban đầu, Bác tập ghép một vài từ, sau ghép thành đoạn, dần dần Người
tập viết thành từng bài dài. Một thời gian sau, Bác tìm đến các tờ báo
của Pháp để xin được viết bài đăng báo. Trong những lần gửi bài, Bác nói
với mọi người trong Tòa soạn rằng: “Tôi rất sung sướng nếu bài viết này
của tôi được đăng, nhưng dù thế nào cũng xin các đồng chí sửa lỗi tiếng
Pháp cho tôi”. Sau mỗi lần bài viết của Bác được đăng báo, Bác vui mừng
khôn xiết, và theo chỉ dẫn của những chủ bút Bác vẫn không quên xem lại
từng câu từng chữ, xem bài viết của mình đúng sai chỗ nào, Toà soạn báo
đã sửa lại cho mình ra sao? Bác tập viết đi viết lại, khi thì viết diễn
giải ra cho dài, lúc là những đoạn ngắn cho súc tích.
Cứ sau mỗi ngày làm việc, dù công việc bận bịu tới đâu, Bác vẫn tranh
thủ đọc vài trang tiểu thuyết, vừa để giải trí, thư giãn đầu óc lại vừa
để trau dồi kiến thức. Bác tập viết những bài phóng sự. Sáng nào Bác
cũng viết từ 5 giờ đến 6 giờ rưỡi, tới 7 giờ Bác lại bắt tay vào công
việc. Dù trời nóng hay rét, Bác cũng không nản chí. Thấm thoắt thời gian
trôi đi, cho đến năm 1922, Bác đã trở thành chủ bút của tờ báo “Người cùng khổ”
viết bằng 3 thứ tiếng. Tên báo bằng tiếng Pháp đặt ở giữa, chữ Ả Rập
bên trái và bên phải là chữ Hán, tất cả đều do Bác viết. Do Tòa soạn báo
không có Ban biên tập thường xuyên, nên nhiều khi Bác phải “cáng đáng”
mọi việc từ khâu sửa chữa, biên tập bài vở, tới khâu bán báo.
Bài học rút ra từ câu chuyện:
– Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về tinh thần tự học, lấy
tự học làm cốt, làm phương thức chủ yếu để nâng cao trình độ mọi mặt của
bản thân. Tự học ở Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành một triết lý nhân
văn sâu sắc với một kế hoạch cụ thể, chặt chẽ, khoa học; với một ý chí
và quyết tâm bền bỉ, dẻo dai, tinh thần sáng tạo, tranh thủ mọi lúc, mọi
nơi để học. Tấm gương sáng của Người là nguồn cổ vũ, nguồn cảm hứng vô
tận cho mỗi người Việt Nam xây dựng xã hội học tập hiện nay.
Chi bộ Mầm non 28 sưu tầm và giới thiệu